De ontwerptafel, vraagt wat.

Waar staan we, van data naar apps Eerst het datacentrische fundament, dan de apps eroverheen Het datadeel, nu je bent hier 1 Metamodel klaar 2 Going-concern analyse 3 Keten-data vastleggen 4 Simulatie met Co-BiDT 5 Graafdatabase bouwen de apps zijn projecties op de data De apps, daarna Apps per tafel bestuur, ontwerp, change, realisatie Platen als UI Managementinstrumenten AI erbovenop Configureren coherentietool Metamodel beheren domeinen, contexten, relaties, erbij of eraf Eerst het datadeel, dan de apps eroverheen. Elke app en elk scherm is een projectie op dezelfde database, en beweegt mee met het model.
De datadoelarchitectuur Vier lagen en twee dwarsverbanden, zeventien financierbare componenten Van boven naar beneden een vraag, van beneden naar boven een fundament. De twee dwarsverbanden stellen aan elke laag dezelfde eis. Datadomeinen als fundament, besluiten als doel Besluitvorming 1 Besluiten welk besluit, wie, ritme, welke data 2 Beslismodellen de regels achter besluiten, uitvoerbaar Datadomeinen 3 Domeinenkaart de acht domeinen met eigenaar 4 Domeinmodellen per domein de woordenlijst met spelregels Voorzieningen 5 Bronregistraties 6 Gegevens uitwisseling 7 Datacatalogus 8 Datakwaliteit 9 Analyse en historie 10 AI en voorspellen Ecosysteem 11 Datadeelafspraken spelregels met partners en toezicht 12 Extern koppelvlak de ene voordeur naar de keten Governance en organisatie 13 Datarollen en eigenaarschap 14 Databoard 15 Vaardighedenprogramma Veiligheid en weerbaarheid 16 Logging en aantoonbaarheid 17 Toegang en autorisatie De acht datadomeinen van het voorbeeld, elk met een eigenaar Klant en verbruik Productie en waterkwaliteit Bronnen en winning Natuur en terreinen Assets en onderhoud Financien en tarieven Medewerkers en kennis Partners en keten Een domein is op orde bij zes vinkjes eigenaar, woordenlijst, bron, catalogusvermelding, kwaliteitsmeting, toegangsregels componenten 4, 5, 7, 8, 13 en 17. Je financiert geen domein, maar het werk dat het op orde brengt. Het groeipad per component Brons werkt, deels met de hand Zilver werkt breed, geborgd Goud stuurt zichzelf bij Een doelarchitectuur die niet financierbaar is, is niet bestuurbaar. De bestuurder ziet in tien seconden waarop zijn besluiten rusten. De changetafel kan per component beoordelen en financieren. Applicaties komen en gaan, de domeinen blijven. Een klant blijft een klant, ook na de volgende reorganisatie.

Schakel 4. Zeventien componenten in zes groepen, acht datadomeinen, elk met zes vinkjes.

De AI-doelarchitectuur AI staat op data, data staat op definities. Drie verdiepingen, uit elkaar gehouden. De drie eenheden Toepassing de waarde-eenheid veel in getal, wisselend per jaar. Hier hoort prioritering, geen investeringsbesluit. veel en vluchtig Voorziening de beheerseenheid eenmalig bouwen, meervoudig gebruiken. Een eigenaar, een niveau, zes vinkjes. Hier hoort het investeringsbesluit. weinig en blijvend Data en definities het fundament de datadomeinen met hun zes vinkjes. Bij een leeg domein geen AI. eerst op orde Het model is verbruiksgoed, achter de gateway Assistent AI zet de metingen op een rij, de vakman kijkt ernaar Copiloot AI stelt zelf een alarm voor, de vakman beoordeelt Agent AI legt het alarm vast en licht de vakman achteraf in Autonoom AI legt de inname stil, zonder mens 3 Besluitvorming ambitie, portfolio investeringskader 1 Fundament aansluiting op de datadomeinen 6 Voorzieningen gateway, kennislaag agents, prompts, evaluatie 1 Vermogens de vermogensladder als portfoliokaart 5 Governance en organisatie beleid, register, rollen geletterdheid 5 Veiligheid en weerbaarheid AI Act, privacy, logging security, bias en drift Het autonomie-spectrum, per toepassing een bestuurlijk besluit, niet een technisch besluit Eenentwintig componenten in zes groepen, parallel aan de datadoelarchitectuur Investeer niet in wat beweegt, investeer in wat blijft staan terwijl alles beweegt. De toepassingen komen en gaan, de modellen wisselen per kwartaal. De voorziening blijft. De AI Act kent vier risicoklassen: verboden, hoog, transparantie of beperkt, en minimaal. Alles wat draait staat in het register. De machine adviseert, de mens beslist en draagt.

Schakel 4. Eenentwintig componenten, en het autonomie-spectrum van assistent tot autonoom.